SERVİKAL KANSER-RAHİM AĞZI KANSERİ


Jinekolojik kanserler meme kanserinden sonra en çok görülen kanser türüdür. Günümüzde bu kanserlerin görülme oranı artmakla birlikte, erken tanı ve tedavi ile ölüm hızında önemli bir düşüş gözlenmektedir. Servikal kanser daha çok 40-55 yaş aralığında görülmekte ve erken dönemde genellikle belirti vermemektedir. Pap smear testi ile intraepitelyal neoplazilerin saptanmaları mümkündür.

RAHİM AĞZI KANSERİ OLMA AÇISINDAN RİSKLİ KİŞİLER KİMLERDİR

. 30-55 yaş grubunda olanlar

. Kötü hijyen koşulları

. 18 yaştan önce cinsel ilişkiye başlama

. Fazla eş ile cinsel ilişkiye girme (3 ya da daha fazla)

. Fazla doğum sayısı

. Servikal Displazi, anormal pap test hikayesi

. Fazla sigara kullanımı

. Eşte prostat ya da penis kanseri olması

. Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan birine sahip olma

. Trikomanas Vajinalis gibi tedavi edilmemiş vajinal enfeksiyonlar

. İntauterin DES’e ( steroid grubundan olmayan yapay östrojen) maruz kalmış kadınlar.

SERVİKS (RAHİM AĞZI KANSERİNDEN ) NASIL KORUNURUM?

. Gebelikten ve cinsel yola bulaşan hastalıklardan korunmak için kondom ya da bariyer tip kontraseptif yöntemlerin kullanılması,

. 18 yaşından küçük evlenmemek ve cinsel hayatın normal zamana geciktirilmesi,

. Tek eşli cinsel yaşam,

. A, D, C vitaminleri ile folik asit yönünden zengin beslenme

. Sigara ve alkol gibi kadın sağlığını olumsuz etkileyen kötü alışkanlıklardan uzaklaşılması,

. Adet düzensizliği ile ortaya çıkan aylık menstruasyon döngüsü dışı kanama, akıntı özellikle cinsel birleşme sonrası gelen lekelenmelere dikkat edilmesi,

. 18 yaşını doldurmuş ve cinsel aktivite başlamış kadınların her yıl pap smear testi ile kontrollerini yaptırmaları,

. Vulva hijyeni ve kişisel hijyene dikkat edilmesi dikkat edilmesi.

Rahim ağzının preinvazif lezyonlarının pap smear testi ile erken dönemde tanılanması mümkündür ve tedavi şansı yüksektir. Bu sebepten düzenli kontroller önemlidir.

PREİNVAZİF SERVİKAL KANSER

Serviksin erken dönem dönem anormalliklerine Servikal İntraepitelyal Neoplazi (CIN) denir. Bu dmnemde anormal uterus kanaları görülmemektedir. Spekulumla yapılan jinekolojik muayenede serviks sağlıklı görülür. Preinvazif kanser alt grupları şöyledir:

CIN I Hafif Displazi: Serviks epitelinin 1/3 ünden daha kısmında görülen neoplastik değişimler.

CIN II Orta Şiddette Displazi: Serviks epitelin 2/3 ünü kaplamış olan neoplastik farklılaşmalar.

CIN III Karinoma İnsitu: Neoplastik değişimler epitel kalınlığını tümü le kapsamıştır.

Serviks kanseri oluşum evresinin oldukça uzun olduğu bilinmekte olup, tümörün intraepitelyal sınırlardan çıkıp serviks stromasına yayılması durumuna invazif karsinoma denir.

CIN I eresinde (rahim ağzı kanserinin başlangıcı) pap test ile kolaylıkla tanılanabilir. Erken tanı, rahim ağzı kanserinde tedaviye olumlu cevap verme şansını arttırmakta ve ölümleri de büyük oranda azaltmaktadır. Servikal kanserlerin ilerlemesi 4 yolla olmaktadır;

  1. Doğrudan yayılım yolu (en fazla yayılım yolu)
  2. Lenfatik yayılım yolu
  3. Kan dolaşımı yayılım yolu
  4. İntra peritonal implantasyonla.

RAHİM AĞZI KANSERİNİN KLİNİK GÖRÜNÜMÜ NASILDIR? BELİRTİLERİ NELERDİR?

Servikal kanser erken dönemde belirti vermez. Kadınların erken dönemde belki sulu bir akıntı dikkatini çekebilir. Hastalığın ilerlemesi ile birlikte, cinsel birleşme sırasında ve jinekolojik muayene sırasında kanama, aşırı adet kanaması, anemi, seroz vajinal akıntı ve kötü kokulu vajinal akıntı en sık görülen belirtilerdir. Üriner ve rektal belirtiler gelişmesi hastalığın bu kısımlara invazyon yaptığı anlamına gelir. hastalığın ileri safhasında lenfatik ve venöz obstrüksiyona bağlı alt ekstremitelerde ödem, yoğun vajinal kanama ve çift taraflı üreter obstruksiyonu sonucu, renal yetmezlik görülür.

RAHİM AĞZI KANSERİNDE TEDAVİ YÖNTEMLERİ NELERDİR?

Smear sonucuna göre gerekli ise kolposkopi ve biyopsi yapılır. lezyonun ciddiyet boyutu ve genişliği tespit edilir. Erken dönemde elektrokoter, kriyocerrahi ya da lazer cerrahi ile yüzeysel anormal hücrelerin yıkımı sağlanarak iyileşme sonucuna ulaşmanın yolu açılır.

KRİYOCERRAHİ NEDİR?

Taşınabilir bir sonda ile servikal dokunun doldurulma işlemidir. işlem ağrısız ve poliklinikte uygulanabilecek bir yöntemdir. Kriyocerrahi sonrası hasta, 2-4 hafta sulu bir akıntı rahatsızlığı duyabilir.

RAHİM AĞZI KANSERİNDE LAZER CERRAHİSİ NEDİR?

Lazer cerrahisinde, lazer kolposkopiye takılır ve kontrol altında ışın gönderilir. Hasta biraz ağrı hisseder lakin bu yöntem sonunda vajinal akıntısı daha az olur. 2 haftada iyileşme görülür. Sağlam doku en az seviyede etkilenir.

RAHİM AĞZI KANSERİNDE KONİZASYON İŞLEMİ

Fetilitesini sürdürmek isteyen kadınlar için tercihen uygulanan bir tedavi yöntemi olarak değerlendirilir. Ekzoserviks ve endoserviksten bir parça dokunun çıkarılma işlemidir. Çıkarılan doku koni şeklinde olup koninin genişliğine kolposkopi bulgularına bakılarak karar verilir. servikste lezyon bulunmadığı fakat endoservikal tümörden şüphelenilmesi durmunda, biyopsi sonucu invazyonun küçük dokulara yerleşmesi tespit edilmişse, kolposkopi ile lezyonun tümünün yeri tespit edilemiyorsa ve smear testi ile biyopsideki histolojik görünüm arasında uyumsuzluk var ise konizasyon uygulanır.

KONİZASYONUN KOMPLİKASYONLARI NELERDİR?

Uterus perforasyonu, kanama, anestezi komplikasyonu gibi erken yan etkileri, servikal stenoz, kısırlık, servikal yetmezlik gibi geç komplikasyonları vardır.

Rahim ağzı kanseri kolay tedavi edilebir bir durumdur. Anksiyeteye kapılmamak, morali yüksek tutmak gerekmektedir. Duş, tampon ve cinsel ilişkiden en az 2 en fazla 4 hafta kadar kaçınılması uygun olacaktır. İlk yıl 3 ayda bir, sonra 6 ayda bir kontrolleri yaptırmak önemlidir. Sigara kullanımın azaltılması ve condom kullanılması bu konuda sağlıklı yaşam davranışları geliştirmek gerekmektedir.

SERVİKS KANSERİNİN KLİNİK SINIFLAMASI

0: Karsinoma in situ, epitel içi karsinoma

1: Kanserin serviksi tamamen kaplaması

IA: İnvazyon sınırlı olup sadece mikroskobik olarak tanı konur.

IA1: Mikroskobi yoluyla tanı almış küçük stromal invazyon

IA2: Mikroskobi aracılığı ile ölçülebilen lezyon

IB: Preklinik lezyonların IA1’den daha büyük olması

IB1: Lezyonlar 4 cm. den küçüktür.

IB2: Lezyon görünümü 4 cm. den büyüktür.

II: Kanser hücreleri 1/3 alt kısım hariç vajinal bölgeye ulaşmış anlamındadır.

IIA: Parametrial (rahim çevresindeki hücreli doku) tutulum gözlenmemektedir.

IIB: Parametrial tutulum mevcuttur.

III: Karsinoma metastaza bağlı pelvik duvara ulaşmıştır. tümör ve pelvik duvar arasında kanser olmayan doku kalmamıştır. 1/3 vajenin alt kısmı da dahil olmuştur. Böbrek fonsiyon bozuklukları bu evrede görülür.

IIIA: Pelvik duvar tutulumu gözlenmez.

IIIB: Pelvik duvar tutulumu, hidronefroz ve böbrek fonksiyon bozuklukları görülür.

IV: Kanser hücrelerinin pelvis dışına yayılımı, mesane ve rektum tutulumu bu evrede görülür.

IVA: Komşu organlara metastaz başlamıştır.

IVB: Uzak organlara yayılımın gözlendiği evredir.

Servikal kanser fistül, barsak ve mesane tıkanıklığı, inatçı ağrılar ve kaşeksi gibi sorunların gelişmesine sebep olabilir. Kolostomi gibi cerrahi sorunlar da servikal kanserin yol açabileceği, bakım ve destek gerektiren bir diğer husus olarak görülebilir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s